|
KARIN TANCEL
Pučko otvoreno učilište Poreč
ALFONSO BORGHI
Od davnina je odnos književnost - slikarstvo bio težak, pun previranja,
razvijao se na konfliktnim linijama uvijek u težnji da jedna disciplina
prevaziđe drugu.
U razdoblju "Cinqueccenta" po prvi puta književnost (koja je do
tada prednjacila) počinje zastajkivati pred slikarstvom. Tada nastaju
nove ideje o estetici koje uzdižu slikarstvo prema autonomiji i
razvoju vrijednosti koje se ne mogu ogledati u niti jednoj drugoj
disciplini.
U razdoblju "Novecenta" slikarstvo stiče potpunu slobodu i oslobađa
se lanaca književnosti, postajuci tako najmodernija i najavangardnija
medu intelektualnim disciplinama. Rađaju se slobodne, čiste forme,
apstraktne i kompletno nevezane za književnost i naraciju.
Tako konačno oslobođena lanaca narativnosti i ilustracije (koja
i dalje živi zahvaljujući stripovima) slikarstvo se može vezivati
na književnost na mnogo slobodniji, emocionalniji, fluidniji i sugestivniji
način.
Alfonso Borghi rada se kao slikar, i kao takav čvrsto vezan za
svoje tradicionalne instrumente stvaranja - kistovi, platna, boje
- razvija svoje umjetničko istraživanje i izražavanje oduvijek pokazujući
jako zanimanje i vezanost za muziku i književnost.
Borghijev pristup književnosti je veoma energičan. Čudno je zamisliti
kako se jedan takav hladan i posredan jezik može pretvoriti u slike,
nastale iskonskom snagom jake intuitivne energije.
To se najviše može zahvaliti njegovoj jakoj senzibilnosti koja
odmah pretvara snažne emocije u slike koje postaju razumljive i
pune života i za publiku koja nije naviknuta na neformalna, apstraktna
platna.
Tajna tog mehanizma može se potražiti u Borghievoj sposobnosti
da se i sam ispuni osjećajima na način i u mjeri skoro pa infantilnoj,
te da te osjećaje pretoči, prevede , zahvaljujući apsolutnoj dominaciji
tehnike, u slike koje sadrže bit, dušu književnog djela, bez opasnosti
da zapadne u zamke naracije.
Njegov odnos prema književnosti je pun osjećaja, intimne povezanosti
koja ne pretendira da razluči, riješi i iluminira, nego da komunicira,
prenese intuitivne emocije nikad nastale na bazi razuma, diskusije,
nego čistog, esencijalnog osjeta.
Snaga Borghijevog slikarstva, sada uzdignutog u okvire priznate
mu originalnosti, izvire prije svega iz njegovog sazrijevanja na
osobnom i umjetničkom planu, koja ga je konačno dovela do apsolutne
slobode u izrazu.
Inspiraciju nalazi u djelima Quasimoda, Blakea, Villona i Thomasa.
Pjesnike tako daleke, ne samo u vremenu i prostoru, Borghi interpretira
i približava s jednakom snagom i lakoćom.
U djelima Whitmana, Borghi nalazi veliki epički zanos jake, univerzalne
i odgovorne poezije. Američki umjetnik Whitman je polikromni pjesnik,
jakih emocija, potentnih.
U njegovoj poeziji dominira prestanak, prevazilaženje svih diskriminacija,
nejednakosti. Demokratska poezija, puna političke i sociološke valencije,
koja lucidnim okom prati kompleksnu raznolikost svijeta i opisuje
je jezikom koji je direktan i svima razumljiv, bez upotrebe intelektualizma,
bez glume, zatvorene alegorije.
Borghiju je bilo lako prepoznati sebe u njegovoj poeziji, načinu
razmišljanja jer je i sam bio takav. Djela koja su nastala na temelju
Whitmanove poezije, dokazuju ovaj osjećaj pripadnosti: boje su odlučne,
slikareve geste odaju energiju i sigurnost, snaga djela je preplavljujuća,
na prvi pogled bez kontrole, no uistinu dobro vođena i kontrolirana
dobro poznatom strogošću slikara.
Umjetnik John Donne pruža mogućnost Borghiju da istražuje emocionalne
dubine potpuno različite od whitmanovske prštajuće spontanosti.
U poeziji metafizickog pjesnika ne postoji takva stvarnost, realnost,
kakva se vidi i živi svakodnevno. Donne govori o najdubljim motivima
duše jednostavnim i muzikalnim jezikom, no nikad spontano nego intelektualnim
posredstvom, putem metafora i sugestivnih opisa.
Borghi je napravio seriju radova na temelju njegove poezije. To
je serija manjih radova, s nevjerojatnom draži, i intimizmom, koji
proizlazi iz unutarnjeg previranja.
U ovim djelima nije prisutno razmetanje snagom i talentom kao u
ciklusu koji je nastao prema djelima Whitmana, nego je ovo serija
introspektivnog dijaloga koji se manifestira u nemirnim slikama,
kompleksnim, dubokim i inovativnim.
Kromatski izbor prati ove tendencije, reflektirajući nove potrebe
za dubokim previranjem i redom koje sigurno vode novoj stvaralačkoj
fazi, ispunjenoj ekstremnim intimizmom i beskrajnom željom.
po tekstu Alberta Aggazania
|
